Leczenie kanałowe (endodontyczne) jest metoda leczenia nieodwracalnych zapaleń miazgi, które najczęściej są konsekwencją głębokiego ubytku próchnicowego czy pourazowego złamania korony zęba. Celem takiego leczenia jest zachowanie własnego zęba, który następnie może zostać odbudowany z zastosowaniem materiałów kompozytowych lub stanowić filar pod pracę protetyczną.
W zależności od rozpoznania przebieg leczenia kanałowego wygląda następująco:
- Otwarcie komory zęba celem usunięcia zapalnie zmienionej miazgi. Zabieg ten może być wykonany w znieczuleniu miejscowym tzw. ekstyrpacja przyżyciowa miazgi lub miazga zostaje poddana dewitalizacji przez okres 7-14 dni i usunięta na kolejnej wizycie.
- Opracowanie kanału lub kanałów korzeniowych w sposób mechaniczny i chemiczny. Celem tego etapu jest całkowite usunięcie miazgi znajdującej się w kanale korzeniowych oraz toksyn bakteryjnych z kanalików zębinowych. Mechaniczne opracowanie kanału wykonuje się z zastosowaniem różnego rodzaju narzędzi ręcznych i maszynowych, natomiast chemiczne płucząc kanał korzeniowy środkami takimi jak podchloryn sodu, chlorheksydyna, woda utleniona, woda destylowana itp.
- Osuszenie kanałów korzeniowych jest elementem przygotowującym do wypełnienia kanałów.
- Wypełnienie kanału korzeniowego ma na celu szczelne zamknięcie jego światła na całej długości do otworu fizjologicznego tak by uniemożliwić przenikanie bakterii z jamy ustnej do tkanek okołowierzchołkowych. Wypełnienie kanału może być:
- czasowe, najczęściej stosowanie w zapaleniu miazgi powikłanym stanem ropnym czy u dzieci, kiedy leczenie prowadzone jest w zębie z niedotworzonym wierzchołkiem korzenia zęba,
- ostateczne, na stałe zamykające światło kanału. Kanały korzeniowe wypełnia się materiałami biozgodnymi. W przypadku czasowych uzupełnień są stosowane preparaty na bazie wodorotlenku wapnia, a w przypadku stałych najbardziej popularnym materiałem jest gutaperka. Ostateczna odbudowa korony zęba materiałem kompozytowym, lub pracą protetyczną.
Wszystkie wymienione powyżej czynności mogą być wykonane podczas jednej wizyty tzw. leczenie jednoetapowe lub podczas kilku wizyt tzw. wieloetapowe leczenie endodontyczne. Decyzję o sposobie leczenia podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie zęba zakwalifikowanego do zabiegu.